{"id":26030,"date":"2025-12-10T12:05:18","date_gmt":"2025-12-10T11:05:18","guid":{"rendered":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/?p=26030"},"modified":"2025-12-11T08:31:09","modified_gmt":"2025-12-11T07:31:09","slug":"letzte-deportationen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/","title":{"rendered":"Letzte Deportationen"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"26030\" class=\"elementor elementor-26030\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-67d2903 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"67d2903\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c5f36c5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c5f36c5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dokumente aus dem Archiv <br>der Stiftung Neue Synagoge Berlin - Centrum Judaicum<br> zum 80. Jahrestag des Kriegsendes<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c1166b e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"6c1166b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd3c586 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"cd3c586\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0269df3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"0269df3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f506375 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f506375\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Letzte Deportationen<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-00db050 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"00db050\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7c076a1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7c076a1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\">von Barbara Welker 2025<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b609309 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b609309\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-92e050b elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"92e050b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d132c63 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"d132c63\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b17d4a9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b17d4a9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zu Beginn des Jahres 1945 zeichnete sich die Niederlage Deutschlands im Zweiten Weltkrieg eindeutig ab. Mitte Januar 1945 begann die \u201eWinteroffensive\u201c der Roten Armee, die bereits Anfang Februar die Oder erreichte.<\/p><p>In Berlin lebten Anfang Januar 1945 offiziell noch rund 5.500 Juden und J\u00fcdinnen \u2013 die Mehrzahl von ihnen in sogenannten \u201eMischehen\u201c. Andere hatten sich der Deportation entzogen, indem sie untertauchten \u2013 d.h. sie lebten versteckt und ohne Lebensmittelkarten. Die letzten Deportationstransporte aus Berlin im Zeitraum Januar bis M\u00e4rz 1945 betrafen vor allem aufgegriffene \u201eillegal\u201c lebende J\u00fcdinnen und Juden. Im Archiv des Centrum Judaicum ist eine Reihe von Berichten \u00dcberlebender \u00fcberliefert.<\/p><p>Am 5. Januar 1945 gab es einen letzten \u201eOsttransport\u201c aus Berlin &#8211; wegen der nahenden Front wurden die Deportierten nicht mehr wie vorgesehen in das Vernichtungslager Auschwitz gebracht, sondern in die n\u00e4her liegenden Konzentrationslager Sachsenhausen und Ravensbr\u00fcck (von dort auch in weitere Lager). Viele verstarben an den Strapazen der Transporte und der Haftbedingungen, an Unterern\u00e4hrung und Krankheiten.<\/p><p>Fanny Schott, geb. 1915, und ihre Schwester Sabine, geb. 1926, geh\u00f6rten zu den zw\u00f6lf Frauen, die nach Ravensbr\u00fcck deportiert wurden. Kurz nach Kriegsende berichtet Fanny, dass sie und ihre Schwester von dort nach Bergen-Belsen gebracht wurden, wo sie an Fleckfieber erkrankten. Die erst 18-j\u00e4hrige Sabine Schott verstarb kurz nach der Befreiung des Lagers im April 1945 in Bergen-Belsen.<\/p><p>Ebenfalls am 5. Januar, au\u00dferdem am 2. Februar und am 27. M\u00e4rz 1945 fanden Transporte von Berlin in das sogenannte Ghetto Theresienstadt statt. Die geplante Vernichtung der hier noch lebenden Juden wurde nur durch den Kriegsverlauf verhindert.<\/p><p>Zu dieser Gruppe geh\u00f6rte Hulda Gaertke geb. Dornblatt, geb. 1895 in Berlin. Sie war seit 1920 mit dem Kaufmann Karl Gaertke verheiratet, das Ehepaar hatte zwei Kinder. Nachdem ihr Mann Anfang 1944 bei einem Luftangriff ums Leben gekommen war, verlor sie ihren Schutz durch einen nichtj\u00fcdischen Ehepartner. Hulda Gaertke traf am 3. Februar 1945 in Theresienstadt ein und konnte erst im Sommer 1945 nach Berlin zur\u00fcckkehren. Im Dezember 1945 stellte sie einen Antrag auf Anerkennung als \u201eOpfer des Faschismus\u201c, im Januar 1946 f\u00fcllte sie einen Fragebogen der J\u00fcdischen Gemeinde zu Berlin aus. Hulda Gaertke verlie\u00df Deutschland und starb verstarb 98-j\u00e4hrig 1994 in den<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68e4b17 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"68e4b17\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aa0c6bb elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"aa0c6bb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a9b8954 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"a9b8954\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-15deb44 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"15deb44\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3899034 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3899034\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Hulda Gaertke<\/h3><p>Zu dieser Gruppe geh\u00f6rte Hulda Gaertke geb. Dornblatt, geb. 1895 in Berlin. Sie war seit 1920 mit dem Kaufmann Karl Gaertke verheiratet, das Ehepaar hatte zwei Kinder. Nachdem ihr Mann Anfang 1944 bei einem Luftangriff ums Leben gekommen war, verlor sie ihren Schutz durch einen nichtj\u00fcdischen Ehepartner. Hulda Gaertke traf am 3. Februar 1945 in Theresienstadt ein und konnte erst im Sommer 1945 nach Berlin zur\u00fcckkehren. Im Dezember 1945 stellte sie einen Antrag auf Anerkennung als \u201eOpfer des Faschismus\u201c, im Januar 1946 f\u00fcllte sie einen Fragebogen der J\u00fcdischen Gemeinde zu Berlin aus. Hulda Gaertke verlie\u00df Deutschland und starb verstarb 98-j\u00e4hrig 1994 in den USA.<\/p><p><strong><a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4.1-Nr.-477-OdF-Akte-Hulda-Gaertke-Auszug.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CJA, 4.1, Nr. 477 OdF-Akte Hulda Gaertke (Auszug)<\/a><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c9e29ee e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c9e29ee\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3206da1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3206da1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-54ff498 elementor-widget elementor-widget-gallery\" data-id=\"54ff498\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;gallery_layout&quot;:&quot;masonry&quot;,&quot;columns&quot;:2,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;columns_tablet&quot;:2,&quot;columns_mobile&quot;:1,&quot;gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;link_to&quot;:&quot;file&quot;,&quot;overlay_background&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;content_hover_animation&quot;:&quot;fade-in&quot;}\" data-widget_type=\"gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery__container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Auszug-ODF-Akte-Hulda-Gaertke-2.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"54ff498\" data-elementor-lightbox-title=\"Auszug-ODF-Akte-Hulda-Gaertke\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwMzcsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9BdXN6dWctT0RGLUFrdGUtSHVsZGEtR2FlcnRrZS0yLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjU0ZmY0OTgifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Auszug-ODF-Akte-Hulda-Gaertke-2.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1920\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Auszug-ODF-Akte-Hulda-Gaertke_Lebenslauf-1.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"54ff498\" data-elementor-lightbox-title=\"Auszug-ODF-Akte-Hulda-Gaertke_Lebenslauf\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwMzgsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9BdXN6dWctT0RGLUFrdGUtSHVsZGEtR2FlcnRrZV9MZWJlbnNsYXVmLTEuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiNTRmZjQ5OCJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Auszug-ODF-Akte-Hulda-Gaertke_Lebenslauf-1.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e801e6c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"e801e6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6f0a44a elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"6f0a44a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e7712c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"8e7712c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-74e39f0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"74e39f0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64a67f3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"64a67f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Ernst Rychwalski und\u00a0Helene Rychwalski<\/h3><p>Ernst Rychwalski, geb. 1895, und seine Ehefrau Helene geb. Frank, geb. 1905, wohnten bis Anfang 1940 in Stettin, dann zogen beide unerlaubt nach Berlin, wo sie eine Zeitlang ohne Anmeldung unerkannt leben konnten. Ende 1942 tauchten sie unter, um sich der drohenden Deportation zu entziehen. Im Februar 1945 wurden sie verhaftet \u2013 da zu dieser Zeit keine \u201eOsttransporte\u201c mehr stattfanden, wurden sie Ende M\u00e4rz nach Theresienstadt verschleppt. Im Juli 1945 kehrten beide nach Berlin zur\u00fcck, im Januar 1946 wurden sie als \u201eOpfer des Faschismus\u201c anerkannt. Bald darauf wanderte das Ehepaar in die USA aus, wo es sp\u00e4ter unter dem Namen Richards im Staat New York lebte.<\/p><p><strong><a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4.1-Nr.2014-OdF-Akte-Ernst-Rychwalski-Auszug.pdf\">CJA, 4.1, Nr.2014 OdF-Akte Ernst Rychwalski (Auszug)<\/a><\/strong><\/p><p><strong><a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4.1-Nr.-477-OdF-Akte-Hulda-Gaertke-Auszug.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CJA, 4.1, Nr. 477 OdF-Akte Hulda Gaertke (Auszug)<\/a><\/strong><\/p><p>\u00a0<\/p><p><em>Anm.: Statistische Angaben laut Bruno Blau, Die Entwicklung der J\u00fcdischen Gemeinde Berlin, in: Der Weg, Nr. 5 vom 29. M\u00e4rz 1946, [S. 3].<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-34afaa6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"34afaa6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd4ffd4 elementor-widget elementor-widget-gallery\" data-id=\"cd4ffd4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;gallery_layout&quot;:&quot;masonry&quot;,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;columns&quot;:4,&quot;columns_tablet&quot;:2,&quot;columns_mobile&quot;:1,&quot;gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;link_to&quot;:&quot;file&quot;,&quot;overlay_background&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;content_hover_animation&quot;:&quot;fade-in&quot;}\" data-widget_type=\"gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery__container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4.1-Nr-O-Ernst-Rychwalski-Teil-1.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"cd4ffd4\" data-elementor-lightbox-title=\"CJA,-4.1,-Nr-O-Ernst-Rychwalski-Teil-1\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwNDEsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9DSkEtNC4xLU5yLU8tRXJuc3QtUnljaHdhbHNraS1UZWlsLTEuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiY2Q0ZmZkNCJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4.1-Nr-O-Ernst-Rychwalski-Teil-1.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Ernst-Rychwalski-Teil-2-Fragebogen.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"cd4ffd4\" data-elementor-lightbox-title=\"CJA,-4-Ernst-Rychwalski-Teil-2-Fragebogen\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwNDMsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9DSkEtNC1Fcm5zdC1SeWNod2Fsc2tpLVRlaWwtMi1GcmFnZWJvZ2VuLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImNkNGZmZDQifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Ernst-Rychwalski-Teil-2-Fragebogen.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Ernst-Rychwalski-Teil-1-Lebenslauf.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"cd4ffd4\" data-elementor-lightbox-title=\"CJA,-4-Ernst-Rychwalski-Teil-1-Lebenslauf\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwNDIsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9DSkEtNC1Fcm5zdC1SeWNod2Fsc2tpLVRlaWwtMS1MZWJlbnNsYXVmLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImNkNGZmZDQifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Ernst-Rychwalski-Teil-1-Lebenslauf.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Ernst-Rychwalski-Teil-2-Lebenslauf.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"cd4ffd4\" data-elementor-lightbox-title=\"CJA,-4-Ernst-Rychwalski-Teil-2-Lebenslauf\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwNDQsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9DSkEtNC1Fcm5zdC1SeWNod2Fsc2tpLVRlaWwtMi1MZWJlbnNsYXVmLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImNkNGZmZDQifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Ernst-Rychwalski-Teil-2-Lebenslauf.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1fff300 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"1fff300\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ef98e8e elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"ef98e8e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3196f60 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3196f60\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9eb36b3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9eb36b3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ce2940 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1ce2940\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48d6359 elementor-widget elementor-widget-gallery\" data-id=\"48d6359\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;gallery_layout&quot;:&quot;masonry&quot;,&quot;columns&quot;:2,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;columns_tablet&quot;:2,&quot;columns_mobile&quot;:1,&quot;gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;link_to&quot;:&quot;file&quot;,&quot;overlay_background&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;content_hover_animation&quot;:&quot;fade-in&quot;}\" data-widget_type=\"gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery__container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Helene-Rychwalski-Fragebogen.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"48d6359\" data-elementor-lightbox-title=\"CJA,-4-Helene-Rychwalski-Fragebogen\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwNDUsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9DSkEtNC1IZWxlbmUtUnljaHdhbHNraS1GcmFnZWJvZ2VuLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjQ4ZDYzNTkifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Helene-Rychwalski-Fragebogen.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Helene-Rychwalski-Teil-2-Fragebogen.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"48d6359\" data-elementor-lightbox-title=\"CJA,-4-Helene-Rychwalski--Teil-2-Fragebogen\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjYwNDYsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9jZW50cnVtanVkYWljdW0uZGVcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjVcLzEyXC9DSkEtNC1IZWxlbmUtUnljaHdhbHNraS1UZWlsLTItRnJhZ2Vib2dlbi5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0OGQ2MzU5In0%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CJA-4-Helene-Rychwalski-Teil-2-Fragebogen.jpg\" data-width=\"1357\" data-height=\"1919\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5f5a33f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5f5a33f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c7a855f elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"c7a855f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48930c3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"48930c3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-834e5a5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"834e5a5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Weitere Beitr\u00e4ge aus der Reihe:<br \/>Dokumente aus dem Archiv der Stiftung Neue Synagoge Berlin \u2013 Centrum Judaicum<br \/>zum 80. Jahrestag des Kriegsendes<\/h3>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e9d29 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"26e9d29\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f5d7fe e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"2f5d7fe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-455d6c6 elementor-grid-2 elementor-grid-tablet-2 elementor-grid-mobile-1 elementor-posts--thumbnail-top elementor-card-shadow-yes elementor-posts__hover-gradient elementor-widget elementor-widget-posts\" data-id=\"455d6c6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;cards_columns&quot;:&quot;2&quot;,&quot;cards_columns_tablet&quot;:&quot;2&quot;,&quot;cards_columns_mobile&quot;:&quot;1&quot;,&quot;cards_row_gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:35,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"posts.cards\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-posts-container elementor-posts elementor-posts--skin-cards elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-26108 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-sammlungen-und-fundstuecke tag-80-jahre-kriegsende\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/registrierung-der-ueberlebenden-juden-in-berlin\/\" tabindex=\"-1\" ><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-26047\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg 600w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/registrierung-der-ueberlebenden-juden-in-berlin\/\" >\n\t\t\t\tRegistrierung der \u00fcberlebenden Juden in Berlin\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-26087 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-sammlungen-und-fundstuecke tag-80-jahre-kriegsende\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/die-letzten-kriegstage-auf-dem-juedischen-friedhof-weissensee-2\/\" tabindex=\"-1\" ><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-26047\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg 600w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/die-letzten-kriegstage-auf-dem-juedischen-friedhof-weissensee-2\/\" >\n\t\t\t\tDie Ermordung von vier j\u00fcdischen M\u00e4nnern durch die SS am 1. Mai 1945\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-26061 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-sammlungen-und-fundstuecke tag-80-jahre-kriegsende\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/die-letzten-kriegstage-auf-dem-juedischen-friedhof-weissensee\/\" tabindex=\"-1\" ><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-26047\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg 600w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/die-letzten-kriegstage-auf-dem-juedischen-friedhof-weissensee\/\" >\n\t\t\t\tDie letzten Kriegstage auf dem j\u00fcdischen Friedhof Wei\u00dfensee\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-26030 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-sammlungen-und-fundstuecke tag-80-jahre-kriegsende\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/\" tabindex=\"-1\" ><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-26047\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg 600w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/\" >\n\t\t\t\tLetzte Deportationen\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In Berlin lebten Anfang Januar 1945 offiziell noch rund 5.500 Juden und J\u00fcdinnen \u2013 die Mehrzahl von ihnen in sogenannten \u201eMischehen\u201c. Andere hatten sich der Deportation entzogen, indem sie untertauchten \u2013 d.h. sie lebten versteckt und ohne Lebensmittelkarten. Die letzten Deportationstransporte aus Berlin im Zeitraum Januar bis M\u00e4rz 1945 betrafen vor allem aufgegriffene \u201eillegal\u201c lebende J\u00fcdinnen und Juden. Im Archiv des Centrum Judaicum ist eine Reihe von Berichten \u00dcberlebender \u00fcberliefert.<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":26047,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[27],"tags":[178],"class_list":["post-26030","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sammlungen-und-fundstuecke","tag-80-jahre-kriegsende"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.1 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Letzte Deportationen - Centrum Judaicum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Letzte Deportationen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In Berlin lebten Anfang Januar 1945 offiziell noch rund 5.500 Juden und J\u00fcdinnen \u2013 die Mehrzahl von ihnen in sogenannten \u201eMischehen\u201c. Andere hatten sich der Deportation entzogen, indem sie untertauchten \u2013 d.h. sie lebten versteckt und ohne Lebensmittelkarten. Die letzten Deportationstransporte aus Berlin im Zeitraum Januar bis M\u00e4rz 1945 betrafen vor allem aufgegriffene \u201eillegal\u201c lebende J\u00fcdinnen und Juden. Im Archiv des Centrum Judaicum ist eine Reihe von Berichten \u00dcberlebender \u00fcberliefert.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Judaicum\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-10T11:05:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-11T07:31:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"J.Blechschmidt\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"J.Blechschmidt\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"J.Blechschmidt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b48bf0e361aaaa497b1d40301f3fe763\"},\"headline\":\"Letzte Deportationen\",\"datePublished\":\"2025-12-10T11:05:18+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-11T07:31:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/\"},\"wordCount\":641,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\",\"keywords\":[\"80 Jahre Kriegsende\"],\"articleSection\":[\"Aus den Sammlungen und Fundst\u00fccken des Historischen Archivs\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/\",\"name\":\"Letzte Deportationen - Centrum Judaicum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-10T11:05:18+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-11T07:31:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Beitragsbild-Teil-1.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/letzte-deportationen\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Letzte Deportationen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/\",\"name\":\"Centrum Judaicum\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#organization\",\"name\":\"Centrum Judaicum\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/Logo_Stiftung_Neue_Synagoge_Berlin_Gold_.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/Logo_Stiftung_Neue_Synagoge_Berlin_Gold_.png\",\"width\":1188,\"height\":409,\"caption\":\"Centrum Judaicum\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b48bf0e361aaaa497b1d40301f3fe763\",\"name\":\"J.Blechschmidt\",\"url\":\"https:\\\/\\\/centrumjudaicum.de\\\/en\\\/author\\\/j-blechschmidt\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Letzte Deportationen - Centrum Judaicum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Letzte Deportationen","og_description":"In Berlin lebten Anfang Januar 1945 offiziell noch rund 5.500 Juden und J\u00fcdinnen \u2013 die Mehrzahl von ihnen in sogenannten \u201eMischehen\u201c. Andere hatten sich der Deportation entzogen, indem sie untertauchten \u2013 d.h. sie lebten versteckt und ohne Lebensmittelkarten. Die letzten Deportationstransporte aus Berlin im Zeitraum Januar bis M\u00e4rz 1945 betrafen vor allem aufgegriffene \u201eillegal\u201c lebende J\u00fcdinnen und Juden. Im Archiv des Centrum Judaicum ist eine Reihe von Berichten \u00dcberlebender \u00fcberliefert.","og_url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/letzte-deportationen\/","og_site_name":"Centrum Judaicum","article_published_time":"2025-12-10T11:05:18+00:00","article_modified_time":"2025-12-11T07:31:09+00:00","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"J.Blechschmidt","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"J.Blechschmidt","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/"},"author":{"name":"J.Blechschmidt","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#\/schema\/person\/b48bf0e361aaaa497b1d40301f3fe763"},"headline":"Letzte Deportationen","datePublished":"2025-12-10T11:05:18+00:00","dateModified":"2025-12-11T07:31:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/"},"wordCount":641,"publisher":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg","keywords":["80 Jahre Kriegsende"],"articleSection":["Aus den Sammlungen und Fundst\u00fccken des Historischen Archivs"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/","url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/","name":"Letzte Deportationen - Centrum Judaicum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg","datePublished":"2025-12-10T11:05:18+00:00","dateModified":"2025-12-11T07:31:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#primaryimage","url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Beitragsbild-Teil-1.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/letzte-deportationen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Letzte Deportationen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#website","url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/","name":"Centrum Judaicum","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#organization","name":"Centrum Judaicum","url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Logo_Stiftung_Neue_Synagoge_Berlin_Gold_.png","contentUrl":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Logo_Stiftung_Neue_Synagoge_Berlin_Gold_.png","width":1188,"height":409,"caption":"Centrum Judaicum"},"image":{"@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/#\/schema\/person\/b48bf0e361aaaa497b1d40301f3fe763","name":"J.Blechschmidt","url":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/author\/j-blechschmidt\/"}]}},"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26030"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26030\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26148,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26030\/revisions\/26148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumjudaicum.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}